Kötü Anılar Neden Gitmez? Tetris ve Travma
Kötü Anılar Neden Gitmez? Yeni araştırmalar, Tetris gibi görsel oyunların kötü anıların zihne izinsiz gelme sıklığını azaltabileceğine işaret ediyor. Ancak bu, anıları silmek anlamına gelmiyor. Travmatik bir deneyim, zihinde her zaman düzenli bir hikâye olarak kalmaz. Bazen bir koku, bazen bir ses, o anıyı sanki “şu an oluyormuş gibi” geri getirir. Bu, beynin o anıyı henüz geçmişe tam olarak...Devamı
Kişilik Bozukluklarında EMDR Terapisi
EMDR terapisi, travmatik anıların işlenmesine yardımcı olmak için geliştirilen yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır. Başlangıçta özellikle travma sonrası stres bozukluğu alanında kullanılan bu yöntem, zamanla farklı ruhsal zorluklarda ve karmaşık travma örüntülerinde de araştırılmaya başlanmıştır. Kişilik bozuklukları ise çoğu zaman yalnızca “zor kişilik özellikleri” olarak görülür....Devamı
EMDR Anıları Siler mi?
EMDR anıları siler mi? EMDR’nin amacı, kişinin yaşadığı olayı hafızadan çıkarmak ya da unutturmak değildir. EMDR, travmatik anının kişide yarattığı duygusal ve bedensel yükün azalmasına yardımcı olmayı hedefler. Bir anı hâlâ hatırlanabilir; ancak artık eskisi kadar sarsıcı, yakıcı, bedensel olarak tetikleyici ya da bugünde yaşanıyormuş gibi olmayabilir. Travma sonrası stres bozukluğu,...Devamı
Kuşaklararası Travma Aktarımı
Kuşaklararası travma kavramı, ilk kez 20. yüzyıl ortalarında psikiyatri ve psikoloji literatürüne girdi. Özellikle Holokost’tan sağ kurtulanların çocuklarında görülen beklenmedik ruhsal belirtiler bu alanda çığır açan bir tartışmanın kapısını araladı. Travmayı doğrudan yaşamamış olan bu çocuklar, sanki ebeveynlerinin yaşadığı dehşeti kendileri deneyimlemiş gibi kaygı, kimlik karmaşası,...Devamı
Ne Hissettiğini Bilememek: Aleksitimi Nedir?
Aleksitimi, kişinin duygularını fark etmekte, ayırt etmekte ve sözcüklere dökmekte zorlanmasıdır. Bir ruhsal bozukluk tanısı değil, bir işleyiş özelliğidir. Duygusuzluk anlamına gelmez; duygu vardır ancak adlandırılamaz ve çoğu zaman bedensel bir gerginlik olarak yaşanır. Duyguların güvenle ifade edilemediği ortamlarda gelişmiş bir uyum biçimi olabilir. “Nasıl hissediyorsun?”...Devamı
Kuşkuculuk Şeması Nedir? Güvensizlik ve Suistimal Şeması
Kuşkuculuk (güvensizlik/suistimal) şeması, kişinin başkalarının kendisini inciteceğine, kandıracağına ya da kullanacağına dair sürekli bir beklenti taşımasıdır. Şema terapi çerçevesinde erken dönem deneyimleriyle ilişkilendirilen bu örüntü, kişinin yakınlık kurmasını ve ilişkilerde rahatlamasını zorlaştırır. Bir kişilik özelliği ya da tanı değil; öğrenilmiş bir beklenti kalıbıdır. Bu şemayla...Devamı
Dopamin Detoksu Nedir? Gerçekten İşe Yarar mı?
Dopamin detoksu, adının aksine beyni dopaminden arındırmak değildir; böyle bir şey ne mümkün ne de sağlıklıdır. Kavram pratikte, sürekli ve kolay ulaşılan yüksek uyaranlardan (sosyal medya, bildirim, oyun, abur cubur, alışveriş) bir süre uzak durmayı ifade eder. İşe yarayan kısmı kimyasal bir temizlik değil, uyaran eşiğinin ve alışkanlık döngüsünün değişmesidir. Kavram popülerleştikçe abartılı...Devamı
Dopamin Nedir? Motivasyon, Ödül Sistemi ve Alışkanlıklar
Dopamin, sinir hücreleri arasında iletişimi sağlayan bir nörotransmitterdir. Sıkça “mutluluk hormonu” diye anılsa da işlevi hazdan çok motivasyon, ödül beklentisi, öğrenme, dikkat ve hareketle ilgilidir. Dopamin bir şeyden keyif aldığımız anda değil, çoğunlukla ona yöneldiğimiz ve beklediğimiz anda devreye girer. Gündelik dilde dopamin, hazzın kısaltması gibi kullanılır:...Devamı
Şema Terapi – Uyumsuz Şemalar ve Nedenleri
Şema Terapi Şema terapi, bireylerin çocukluk döneminde geliştirdiği ve yetişkinlik döneminde de devam eden, yaşam kalitesini olumsuz etkileyen kalıcı düşünce, duygu ve davranış kalıplarını anlamayı ve değiştirmeyi amaçlayan bir terapi yaklaşımıdır. Jeffrey Young tarafından geliştirilen bu terapi yöntemi, toplam 18 temel şema üzerine odaklanır. Bu şemalar, kişinin geçmiş deneyimlerinin bir...Devamı